Türkiye, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşmaya hazırlanıyor. Bu plan, ülkeyi yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü bir konuma taşımayı hedefliyor. Türkçe büyük dil modelleri, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayii odaklı adımlar, dijital dönüşümü hızlandıracak. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece aktif olarak dahil oldu.
Plan, sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı öngörüyor. Ayrıca, yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması öne çıkıyor. Bu adımlar, kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümleri artırmayı amaçlıyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli başlıklarından birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı ve TRT gibi kurumlar proje paydaşları arasında yer alıyor.
TÜBİTAK da büyük dil modeli geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu modelin, teknolojinin Türkçesini geliştirmesine ve bir Türk gibi düşünmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Türkiye, Türkçe büyük dil modeliyle yapay zeka rotasını şekillendiriyor.
Ülke, veri merkezi yatırımlarını da hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verinin Türkiye içinde saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü bir rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında sürü yetenekleri, kritik su altı yapılarının korunması ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı çözümler sunuyor. Platform, Türkçe’nin nüanslarını kavrayan 9 milyar parametreli bir büyük dil modelini içeriyor. MAIN’in yeni modülleri, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sağlıyor.
Kamu kurum ve kuruluşları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dijital alanda dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu uygulama, kamu bilgilerinin bütünlüğünü korumayı ve resmi içeriklerin görünürlüğünü artırmayı amaçlıyor.
Başkanlık, küresel platform Hugging Face’e katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu. Bu adım, bilgi kirliliğine ve dijital dezenformasyona karşı stratejik bir koruma hattı oluşturuyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarda Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesi ve TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararı alındı. Planın yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.
