Çinli araştırmacılar, Ay’ın sürekli karanlıkta kalan kraterlerindeki keşif araçlarına enerji sağlamak amacıyla, güneş gören yüksek noktalardan lazer ışınları gönderilmesini içeren yenilikçi bir konsept önerdi. Bu öneri, uzun enerji kabloları veya ağır batarya sistemlerine ihtiyaç duymadan Ay’ın bilimsel açıdan değerli ancak zorlu bölgelerinde keşif yapılmasını hedefliyor.
Konsept, Ay’ın güney kutbundaki yüksek krater kenarlarının neredeyse sürekli güneş ışığı alması prensibine dayanıyor. Bu bölgelere yerleştirilecek güneş dizileri, üretecekleri lazer ışınlarını, kalıcı gölgeli kraterlerde bulunan keşif araçlarındaki alıcılara iletecek. Alıcılar, gelen ışığı elektriğe dönüştürerek araçların çalışmasını sağlayacak.
Ay’ın güney kutbu, yüksek krater kenarlarının sürekli güneş ışığı alması ve yakındaki kalıcı gölgeli kraterlerin önemli miktarda su buzu barındırması nedeniyle stratejik bir öneme sahip. Hem NASA’nın Artemis programı hem de Çin’in Chang’e görevleri bu bölgeyi öncelikli hedef olarak belirliyor. Bu alan, gelecekteki Ay üslerinin geliştirilmesi ve yerinde kaynak kullanımı açısından da büyük potansiyel taşıyor.
Çin’deki Harbin Teknoloji Enstitüsü araştırmacıları, Journal of Deep Space Exploration dergisinde yayımlanan çalışmalarında, Ay yüzeyi için tasarlanan lazer tabanlı enerji aktarım ağının optimize edilmiş kurulum yöntemini sundu. Bu çalışma, National Key Laboratory of Laser Spatial Information ve National Key Laboratory of Aerospace Mechanism kurumlarıyla işbirliği içinde gerçekleştirildi.
Ay’ın kalıcı gölgeli bölgelerindeki ekipmanlara enerji sağlamak, gelecekteki görevlerin en büyük zorluklarından biri olarak görülüyor. Güneş panellerinin çalışmadığı bu kraterlerde, bataryalar uzun süreli keşifler için yetersiz kalabiliyor. Önerilen lazer enerji ağı sistemi, güneş alan bölgelerdeki istasyonlardan gönderilen ışınlarla bu sorunu çözmeyi amaçlıyor.
İnterconnected istasyonlardan oluşacak ağ, keşif araçlarının büyük bataryalar taşımadan enerji sağlanan alanlar arasında hareket etmesine olanak tanıyacak. Harbin araştırmacıları, istasyon yerlerini belirlerken yalnızca güneş ışığına erişimi değil, aynı zamanda enerji kapsamasını en üst düzeye çıkarmak ve ağ bağlantısını güçlü tutmak için istatistiksel modellemeler kullandı. Bu modellemeler, istasyonların konumunda yapılan küçük ayarlamalarla ağın etkili kapsama alanını önemli ölçüde artırdı.
Ekip, sistemi test etmek için gelecekteki Ay görevlerinin önemli konumlarından biri olarak gösterilen Shackleton krateri çevresindeki verileri kullandı. NASA’nın Lunar Orbiter Laser Altimeter cihazından elde edilen verilere dayanan simülasyonlar, sistemin yaklaşık 4,8 kilometrelik mesafelerde bile Ay’ın kalıcı gölgeli bölgelerindeki keşif araçlarını çalıştırmaya yetecek enerji sağlayabileceğini gösterdi. Bu sonuçlar, gelecekteki Ay araştırma istasyonları ve enerji altyapısının temellerini oluşturmaya yardımcı olabilir.
