TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen proje, sığır sağlığının anlık takibi için yerli rumen sensör boluslarının geliştirilmesini amaçlıyor. Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen çalışma, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle hayata geçiriliyor.
Proje ile Türkiye’de yaygın olarak ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli imkanlarla üretilmesi hedefleniyor. Bu sayede hayvancılık sektöründe dijital dönüşüm hızlandırılacak ve sığırların sağlık durumları anlık olarak izlenebilecek.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığının iyileştirilmesine yönelik önemli adımlar attığını belirtti. Ertay, yerli ve milli imkanlarla üretilecek sensörün, hayvanın ‘rumen’ adı verilen mide bölgesine yerleştirileceğini söyledi.
Bu sensör sayesinde hayvanın mide sıcaklığı ve pH değeri gibi kritik veriler sürekli olarak dışarıya aktarılacak. Bu veriler bilgisayar veya tablet aracılığıyla takip edilerek hayvanın süt verimi, kızgınlık dönemi ve et kapasitesi gibi konularda geleceğe yönelik öngörülerde bulunulabilecek. Ayrıca hayvanın yaklaşan doğumu, hastalık durumu veya hastalanma riski gibi konularda da erken teşhis imkanı sunulacak.
Ertay, Türkiye’deki buzağı ölüm oranlarının yaklaşık yüzde 15 olduğunu, bu oranın rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde ise yüzde 2-3 seviyelerinde olduğunu vurguladı. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin önemli ölçüde azalması bekleniyor.
Rumen sensör bolusunun dış yüzeyinin polimer malzemeden yapıldığını ve hayvanın midesine zarar vermediğini belirten Ertay, sensörün 5 yıldan uzun süre midede kalabildiğini ifade etti. Elde edilen veriler veterinerler veya çiftçiler tarafından tabletler üzerinden incelenerek hayvan sağlığına yönelik kararlar alınabilecek.
Proje kapsamında geliştirilen sensörler 10 hayvan üzerinde test edilecek. 18 aylık proje süresi boyunca tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmenin desteklenmesi amaçlanıyor. Projenin başarıyla tamamlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sağlayacak. Ayrıca Türkiye’deki sığır sayısının artırılması hedefine de destek olması öngörülüyor.
