İstanbul’da Topraksız Tarım ve Modern Örtü Altı Üretim Yöntemleri Hızla Yayılıyor
Son on yıllarda, İstanbul’da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim uygulamaları önemli bir gelişme göstermiştir. Özellikle hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri son 15 yılda büyük ilerleme kaydetmiştir. 2020 yılından itibaren tam kontrollü kapalı alan yetiştiriciliği ve topraksız tarım uygulamaları hız kazanmış, İstanbul’da topraksız tarım işletme sayısı 29’a ulaşmıştır.
Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde faaliyet gösteren topraksız tarım işletmeleri, Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi’ne (KOBÜKS) kayıtlı olarak yılda 950 bin 712 kilogram domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünler ile 5 milyon 897 bin 25 adet marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı ürünler elde etmektedir.
İklim değişikliği, kuraklık, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi faktörler topraksız tarımın yaygınlaşmasında etkili olmuştur. İklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklık, düzensiz yağışlar ve kurak dönemler tarımsal üretimi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle üreticiler, kontrollü üretim sistemlerine yönelmektedir. Ayrıca, su kaynaklarının korunması gerekliliği, topraksız tarım sistemlerinde suyun geri dönüşümlü kullanılmasıyla daha yüksek verimlilik sağlamaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım ve kontrollü ortam üretim sistemlerini teşvik etmek için çeşitli destek programları sunmaktadır. Genç girişimciler ve kadın üreticiler, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen destek programlarından faydalanabilmektedir. Ayrıca, modern sera yatırımları, otomasyon uygulamaları ve yenilenebilir enerji entegrasyonları belirli şartlar altında desteklenmektedir.
İstanbul, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2022 yılında hizmete açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi ile topraksız tarım alanındaki öncü merkezlerden birine ev sahipliği yapmaktadır. Merkezde, hidroponik üretim sistemleri kullanılarak çeşitli bitkiler yetiştirilmekte ve yılın 365 günü üretim yapılabilmektedir.
Topraksız tarımın sunduğu avantajlar arasında su tasarrufu, yüksek verimlilik, azalan ürün kayıpları, sürekli üretim imkanı ve hastalıkların kontrol altına alınması yer almaktadır. Topraksız tarım, İstanbul gibi yoğun nüfuslu şehirlerde sınırlı alanlarda yüksek verim elde etme ve gıda arz güvenliğini arttırma potansiyeline sahiptir.
Gelecekte, İstanbul’un sürdürülebilir gıda sistemlerinde topraksız tarım ve dikey tarım teknolojilerinin daha da yaygınlaşması ve önem kazanması beklenmektedir.
